Online netwerkbijeenkomst: verstandelijke beperking en euthanasie
Hoe beoordeel je een verzoek tot euthanasie van een patiënte met een (licht) verstandelijke beperking (LVB)? Die vraag stond centraal tijdens de laatste online netwerkbijeenkomst op 03-03-2026. De belangstelling was groot.
Rimke Griffioen gaf een levendige presentatie waarin zij ons allen meenam in de dilemma’s waar zij zich met haar behandelteam van bewoner Bas (28 jaar, IQ 65, bekend met autisme) geplaatst zag toen hij bij herhaling een euthanasieverzoek deed. Rimke beschreef het traject dat zowel patiënt en de ouders van Bas, als het behandelteam en het onderzoeksteam van EE doorlopen hebben. Hoe kwamen ze tot de overtuiging dat het een weloverwogen verzoek was en Bas wilsbekwaam ter zake? Hoe ondraaglijk was het lijden voor Bas? En is het werkelijk uitzichtloos? Is er voldoende aangepaste zorg beschikbaar? De inzet van een gedragsdeskundige hielp om de vraag van Bas te exploreren en invoelbaar te krijgen. Het behandelteam, de ouders, ieder maakte een intensief en langdurig proces door, dat gefaseerd is ingedeeld en verlopen. Na elke stap, werd er stil gestaan, gewikt en verder gewogen: gaan we verder? Kunnen we verder? Door dit proces ontstond er uiteindelijk consensus bij alle betrokkenen en werd de euthanasie uitgevoerd.
Daarna nam Marijke Tonino ons mee naar een duiding ‘waar hebben we het eigenlijk over, wanneer we spreken van verstandelijke beperking?’ Marijke reikte allereerst hiertoe de kaders uit de zorgstandaard aan; welke vormen van een verstandelijke beperking bestaan er, en wat zijn de kenmerken per vorm. Het redeneervermogen per verschillende groep werd hierdoor inzichtelijk. Daarna ging Marijke in op de complexiteit van het verzoek voor euthanasie bij mensen met een verstandelijke beperking aan de hand van casuïstiek. Specifieke deskundigheid bij het volbrengen van het onderzoek bij deze euthanasieverzoeken is vereist. Als voorbeeld noemt Marijke de orthopedagoog en de gedragskundige die de patiënt lang en goed kent. Behalve toetsen van de wilsbekwaamheid is het van belang het lijden vanuit de patiënt te verstaan, en vaak op te diepen.
Het laatste kwartier was er ruimte voor discussie aan de hand stellingen. We danken alle aanwezigen voor hun actieve inbreng en zien iedereen graag bij de volgende online bijeenkomst op 9 juni om 15:30! Het thema van deze bijeenkomst wordt later bekend gemaakt.
Heb je een onderwerp dat je graag behandeld ziet in een netwerkbijeenkomst? Stuur je suggestie naar contact@thanet.nl, dan kijken wij of dit een thema voor een netwerkbijeenkomst kan zijn.